Poznaliśmy laureatów IX edycji Pomorskiej Nagrody Literackiej „Wiatr od morza”
Za nami gala IX edycji Pomorskiej Nagrody Literackiej „Wiatr od morza”. 22 października w Centrum św. Jana w Gdańsku poznaliśmy autorów i autorki wyróżnione za twórczość literacką oraz książki wydane w 2025 roku. Uroczystość zgromadziła pisarzy, przedstawicieli środowiska literackiego i miłośników książek, a muzycznym dopełnieniem wieczoru był koncert Renaty Przemyk.
Pomorska Nagroda Literacka „Wiatr od morza” to wydarzenie, które co roku, od 2018, zwraca uwagę na wartościowe publikacje i dorobek twórców związanych z literaturą i regionem. Tegoroczna gala była okazją do uhonorowania autorów, których książki i działalność literacka zasłużyły na szczególne wyróżnienie.

Święto pomorskiej literatury w Centrum św. Jana
Tradycyjnie to Marszałek Województwa Pomorskiego Mieczysław Struk wręczył nominowanym dowody uznania i ogłosił laureatów. Galę poprowadził Michał Piotrowski, fragmenty nagrodzonych książek przeczytała Małgorzata Brajner – aktorka z Teatru Wybrzeże w Gdańsku. Przed ogłoszeniem werdyktu publiczność obejrzała filmy będące wizytówką twórczości każdego i każdej z nominowanych. Muzycznym akcentem uroczystości był koncert Renaty Przemyk, który dopełnił wieczór pełen literackich emocji.
Dwie Literackie Książki Roku
Tytuł Literackiej Książki Roku 2025 przyznano dwóm publikacjom. Stefana Chwina i jego dzieło „Gombrowicz i dusza polska” jury doceniło:
Za przywracanie Gombrowiczowi nieoczywistości, za podjęcie na nowo sporu o jego miejsce w polskiej kulturze i za pokazanie, że esej jest nie tylko namysłem nad literaturą, ale również literaturą zdolną podtrzymywać żywy agon idei.

Nagrodę w imieniu Stefana Chwina odebrał syn Adam Chwin.
Ex aequo Marek Górlikowski i „Ilustrator”:
Za rzetelność reporterskiego śledztwa oraz umiejętność snucia opowieści, która biograficzną rekonstrukcję przeszłości przekształca we wciągającą, niemal sensacyjną podróż przez historię, sztukę i wyobraźnię.

Pomorska Książka Roku
Tomasz Słomczyński z książką „Delta. Przez Żuławy” zwyciężył w kategorii Pomorska Książka Roku. Zdaniem jury: Uhonorowanie tej publikacji jest wyrazem uznania dla pisarskiej konsekwencji i dojrzałości warsztatowej Autora. „Delta. Przez Żuławy” stanowi ważny głos w debacie nad pomorskim genius loci. Udowadnia, że opowieść o tożsamości miejsca nie musi być koturnowa, by była ważna, ani hermetyczna, by dotykała istoty rzeczy.

Nagroda za Całokształt Pracy Literackiej
Laureatka tej Nagrody to Bożena Ptak: „Gdańszczanka z urodzenia i wyboru, z rodowodu i tradycji związana także z Wileńszczyzną, Kociewiem i Kaszubami. Niespokojny duch pomorskiej poezji od lat siedemdziesiątych, kiedy to studiując polonistykę związała się z Grupą „Wspólność” i ruchem „nowej prywatności”, debiutowała w 1979 roku tomem poetyckim „Zabawa woskiem”. Jej długa, bogata w aktywności działalność kulturalna, pedagogiczna i społeczna sumuje się w obraz postaci, bez której nasze życie artystyczne byłoby nie tylko uboższe, ale i mniej kolorowe. Nawet jeśli z Jej wierszy płynie nostalgia i poczucie upływu czasu. Na szczęście dla Niej i dla nas – nie był to czas zmarnowany!” – uzasadnia w laudacji wybór jury jego przewodniczący Władysław Zawistowski.

Kaszubska Nagroda Literacka
O twórczości Dariusza Majkowskiego, laureata siostrzanej Kaszubskiej Nagrody Literackiej, pisze dr Bożena Ugowska:
Jako jurorzy i jako czytelnicy chcemy dzisiaj nagrodzić kaszubskojęzycznego autora, który za pomocą sagi „Pòd òkã Jastrë” przechodzi od snucia łagodnej opowieści, kierowanej ku młodemu czytelnikowi, do prezentacji utworu „wojennego”, o skomplikowanej fabule, skierowanemu ku odbiorcy starszemu.

Nagroda Czytelników
W plebiscycie czytelników zwyciężyła Monika Ksieniewicz-Mil. Publiczność doceniła jej biografię: „Mira. Kobieta światowa. Opowieść o Mirze Michałowskiej”, a pewnie i samą bohaterkę. Książka opowiada o kobiecie o mocy samodecydowania, która z roli żony ambasadora uczyniła postać pierwszoplanową. Jednocześnie mało kto wiedział, że przez całe życie cierpiała na depresję i PTSD, ponieważ jej rodzina zginęła w Zagładzie. Mira Michałowska była pisarką, dziennikarką, satyryczką i tłumaczką literatury amerykańskiej. Na podstawie jej książki powstał kultowy dla kilku pokoleń serial „Wojna domowa”. W opowieść Ksieniewicz-Mil wplecione zostały zapisy podsłuchiwanych rozmów, wspomnienia synów pisarki, korespondencja z Themersonami o codziennym życiu. To książka biograficzna nieoczywista, wnikliwa, zabawna – tak jak jej bohaterka.

Uroczystość uświetniła obecność wszystkich nominowanych autorów i autorek, których raz jeszcze chcemy wymienić, wyróżnić i jednocześnie zachęcić do zapoznania się z ich twórczością.
Wyborem jury w składzie: dr Katarzyna Banucha, Dagny Kurdwanowska, prof. dr hab. Edmund Kizik, dr hab. prof. UG Katarzyna Szalewska oraz przewodniczący Władysław Zawistowski, nominacje do PNL za rok 2025 otrzymali:
Literacka Książka Roku – nominacje:

Pomorska Książka Roku – nominacje:

Pomorska Nagroda Literacka „Wiatr od morza” ufundowana została przez Samorząd Województwa Pomorskiego, by wspierać rozwój literatury w regionie, promować tutejszych twórców i twórczynie, a także nagłaśniać wątki i tematy istotne dla kultury Pomorza – oraz Pomorze jako ciekawy motyw literacki. Operatorem nagrody jest Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Gdańsku, odpowiedzialna nie tylko za jej organizację, ale też docierająca z nominowanymi książkami do szerokiego grona odbiorców i na co dzień wzmacniająca dyskusje otaczające pomorskie publikacje. Współorganizatorami są Nadbałtyckie Centrum Kultury w Gdańsku oraz Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej w Wejherowie.
Patronat medialny nad wydarzeniem objęli: Gazeta Wyborcza Trójmiasto, Zawsze Pomorze, Radio Gdańsk, Radio Kaszebe.


