„I rak ryba”. Spotkanie z Moniką Milewską

„I rak ryba. Stworzenia polityczne PRL-u”

W PRL-u wszystko miało wymiar polityczny – od czerwonych krawatów po coca-colę i szynkę. Nic dziwnego, że władze Polski Ludowej do swej polityki i propagandy postanowiły wprząc również zwierzęta.

Stonka, żubroń i kryl – z pozoru dzieli je wszystko: wielkość, tryb życia, pochodzenie, środowisko naturalne, a nawet rola, jaką odgrywają w gospodarce i ludzkiej wyobraźni. Żerujący na kartofliskach żuk, krzyżówka krowy z żubrem i mały antarktyczny raczek zostały jednak sprytnie wykorzystane do zbudowania mitycznej opowieści o sile i dobrobycie – stonką straszono i mobilizowano społeczeństwo, żubroń i kryl miały być nadzieją na półki pełne taniej i zdrowej żywności. Apogeum popularności każdego przypadło na inną dekadę: stonka kojarzy się dziś ze stalinowskimi kronikami filmowymi, o eksperymentach nad żubroniem mówiło się entuzjastycznie już za czasów Gomułki, kryl to ukochane dziecko gierkowskiej propagandy sukcesu. Lata osiemdziesiąte zaś to stopniowy schyłek iluzji związanych z socjalistyczną „superżywnością”.

PRL coraz częściej staje się przestrzenią nowych interpretacji i kulturowych rozrachunków. Monika Milewska proponuje nowatorskie odczytanie historii powojennej Polski. I rak ryba to nie tylko fascynująca podróż przez kolejne polityczne ekosystemy: od pola kartofli przez Puszczę Białowieską aż po lody Antarktyki. To także opowieść o całej epoce – jej absurdach, paradoksach i niespełnionych obietnicach.

Monika Milewska – dr hab., antropolog historii, eseistka, poetka, dramatopisarka, bajkopisarka. W latach 2002-2008 adiunkt w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN, obecnie pracuje w Instytucie Antropologii UG. Stypendystka m.in. Akademii Amerykańskiej w Rzymie, rządu francuskiego i włoskiego, centrów pisarzy w Rodos i Visby, Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, ZAiKS-u, Ministra Kultury, Marszałka Województwa Pomorskiego i Miasta Gdańska. Jest laureatką licznych konkursów poetyckich i dramaturgicznych, m.in. Grand Prix XV Festiwalu „Dwa Teatry” w Sopocie za tekst słuchowiska Podróż na Księżyc, a trzy z jej słuchowisk nominowane były do nagrody Prix Italia. Autorka eseistycznych książek: Ślepa kuchnia. Jedzenie i ideologia w PRL, Bogowie u władzy oraz Ocet i łzy, za którą otrzymała stypendium „Polityki” i nominację do Nagrody Literackiej NIKE. Wydała cztery tomiki wierszy, trzy książki dla dzieci oraz powieść Latawiec z betonu o najdłuższym z gdańskich falowców. Na jej podstawie powstało słuchowisko oraz nagradzane w Polsce i za granicą: monodram Beton w Teatrze Miniatura i spektakl telewizyjny Falowiec. Dwie z jej książek zostały uhonorowane Pomorską Nagrodą Literacką „Wiatr od morza”. Jej utwory tłumaczone były na francuski, angielski, duński, szwedzki, chorwacki, czeski, słowacki i ukraiński.

Spotkanie poprowadzi dr Magdalena Anita Gajewska.

Wydarzenie dofinansowano ze środków Rady Dzielnicy Oliwa – dziękujemy!

Powyższe informacje pochodzą z materiałów Wydawnictwa Czarne.